/ 
/ 
Flitser
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
|
|
Een flitser is een apparaat dat een korte, felle lichtflits afgeeft om bij het maken van een foto bij weinig omgevingslicht toch een goede belichting van de film of beeldsensor te kunnen bereiken.
Een flitser kan een los apparaat zijn, maar in de meeste moderne camera's is ook een kleine flitser ingebouwd. Grote flitssystemen worden in fotostudio's gebruikt.
Inhoud |
[bewerk] Geschiedenis
De flitser in de fotografie is oud: rond 1900 werd al magnesium-poeder ontstoken om foto's te belichten, eerst met een lontje, later met een elektrische ontsteker. Toen camera's voor een breder publiek beschikbaar kwamen werd de flitslamp uitgevonden. Hierin bevond zich een kleine gloeidraad en een kluwen fijn metaaldraad (meestal magnesium) in een omgeving waarin zich ook zuurstof bevond. De gloeidraad zorgt ervoor dat de magnesium in enige tientallen milliseconden met een felle flits geheel opbrandde. Een dikke kunststof coating voorkwam dat het lampje zelf explodeerde. Om het nadeel van éénmalig gebruik op te vangen zijn door de firma Kodak in hun Instamatic toestellen sinds 1965 flitslampjes in speciale houders met vier stuks (het flitsblokje) geplaatst. Na iedere foto draaide het flitsblokje een kwartslag. Later zijn tot wel tien flitslampjes in houders verwerkt waarin ze telkens wanneer er een foto werd gemaakt, één voor één afgingen. Dit werkte alleen met speciale camera's.
Het flitslampje is pas in de jaren '80 van de 20e eeuw verdrongen door de elektronenflitser, waarbij het licht wordt opgewekt door een korte ontlading van een spanning van enkele honderden volt over een speciale gasontladingslamp. Het voordeel van de elektronenflitser is dat deze vele malen herbruikt kan worden, waardoor de hogere aanschafprijs gerechtvaardigd wordt. Daarnaast heeft de elektronenflitser ook het voordeel dat de hoeveelheid licht geregeld kan worden, waarmee het eenvoudiger wordt om onder variërende omstandigheden goed belichtte flitsfoto's te maken.
[bewerk] Synchronisatie
Omdat de sluitertijd bij het maken van een opname meestal maar een fractie van een seconde is en omdat de flits zelf ook maar een fractie van een seconde duurt moet de camera ervoor zorgen dat de flits precies op het goede moment afgaat. Bij flitslampjes is daarbij nog de complicatie dat het even duurt voordat de lamp zijn maximale helderheid bereikt. Op oudere camera's zijn er daarom soms twee aansluitingen voor flitsers, één -meestal gemarkeerd met een X- die contact maakt als de sluiter helemaal open staat, en een M die enige tientallen milliseconden eerder contact maakt.
[bewerk] synchronisatie bij spleetsluiter
Een spleetsluiter belicht bij kortere sluitertijden de film (het beeldvlak) niet in één keer tegelijk. De spleet trekt vlak voor de film langs en voordat het eerste gordijn "aan de overkant" is is het tweede gordijn al vertrokken. Hierdoor zou een korte flits bij een dergelijke korte tijd maar een strook van het beeld belichten. Bij spleetsluiters is er daarom een minimale tijd waarbij de film korte tijd helemaal vrij ligt, voor moderne camera's is deze tijd 1/125 tot 1/250 seconde. Bij gebruik van flitslampen is de flitsduur langer, er waren in het verleden zelfs speciale "spleetsluiterlampen" verkrijgbaar die zo'n lange en gelijkmatige flits afgaven dat toch het hele beeld belicht werd. Sommige moderne elektronenflitsers hebben ook een "High-speed" stand waarbij niet één maar een hele serie flitsjes afgegeven wordt en hetzelfde bereikt wordt.
Bij een centraalsluiter, zoals gebruikt in compactcamera's en middenformaatspiegelreflexcamera's zit de sluiter in de lens en niet vlak voor de film, zodat bij deze sluiters bij elke sluitertijd geflitst kan worden.
[bewerk] Opmerkingen
Het maken van flitsfoto's met een kleine, in de camera ingebouwde flitser geeft niet altijd de mooiste foto's. Een paar verschijnselen die op kunnen treden zijn:
- de mensen op de foto krijgen felrode ogen (bij dieren soms felgroen):
- Het is zo donker dat de pupillen te wijd open staan, zodat het flitslicht reflecteert op het (met bloedvaten gevulde) netvlies. Remedie: gebruik een flitser met voorflits, waardoor de pupillen voor het maken van de eigenlijke foto wat vernauwen; Ook een flitser die niet vlak naast de opnamelens zit kan de rode ogen verminderen.
- de onderwerpen op de foto verliezen aan diepte door het ontbreken van schaduwen; alles lijkt plat te zijn als in een goedkoop toneeldecor:
- De flitser staat te dicht op de lens. Probeer indirect te flitsen of gebruik een losse flitser met verlengsnoer;
- alleen de voorgrond is goed belicht; de achtergrond is erg donker:
- De flitser heeft een te beperkt bereik. Gebruik een sterkere flitser (Richtgetal), of een extra flitser (dochterflits). Zorg, indien mogelijk, voor meer licht in de achtergrond door bijv. gordijnen te openen of een lamp in te schakelen.
[bewerk] Soorten
[bewerk] Invulflits
Bij tegenlicht of wanneer de achtergrond uitzonderlijk helder is, kan het gelaat van uw onderwerpen te donker worden afgebeeld zodat het niet meer te onderscheiden is. Een voorbeeld daarvan is een onderwerp op een zonnige dag in de schaduw van een boom of dakterras. Gebruik de flitser om schaduwen op te vullen en de belichting in evenwicht te brengen.
[bewerk] Automatische flits
In deze modus bepaalt de camera zelf of het beschikbare licht voldoende is en schakelt wanneer nodig de flitser in.
[bewerk] Rode-ogen-reductie
Bij deze stand worden eerst een aantal vóórflitsen afgegeven met een lagere intensiteit om de pupillen te vernauwen, zodat er minder kans op het rode-ogen-effect ontstaat wanneer de hoofdflits wordt afgevuurd.
[bewerk] Slow-syncflits
De wat betere digitale camera’s hebben ook een slowsyncstand voor de flitser. Bij deze stand wordt de automatische flits gecombineerd met een langere sluitertijd. Hierdoor wordt zowel het onderwerp als de achtergrond bij weinig licht goed belicht.
[bewerk] Externe flitser
Sommige camera’s hebben ook een mogelijkheid om externe systeemflitsers aan te sluiten. Wanneer je deze mogelijkheid wilt gebruiken kun je de ingebouwde flitser uitschakelen. Het gebruik van een externe, los van de camera te plaatsen, flitser geeft je een groot aantal creatieve mogelijkheden, die echter buiten het kader van deze pagina vallen.