Jesse Owens

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Jesse Owens

Jesse Owens op de Spelen in 1936
Volledige naam	James Cleveland Owens
Geboortedatum	12 september 1913
Geboorteplaats	Oakville, Alabama
Overlijdensdatum	31 maart 1980
Overlijdensplaats	Tucson, Arizona
Sportieve informatie
Discipline	sprint, hordelopen, verspringen
Eerste titel	Amerikaans kampioen verspringen 1933
OS	1936
Extra	Wereldrecordhouder 200 m 1936-1940
Atletiekportaal

James Cleveland Owens (Oakville (Alabama), 12 september 1913 - Tucson (Arizona), 31 maart 1980) was een zwarte Amerikaanse atleet, die vier gouden medailles won bij de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn.

Owens was de zoon van Henry en Emma Owens en was de jongste van tien kinderen. Zijn bijnaam Jesse kreeg hij van een leraar op de lagere school, die hem verkeerd verstond toen hij als zijn naam J.C. Owens opgaf. Hij werd ontdekt door zijn turnleraar Charles Riley. Riley bood de jonge Jesse Owens aan om hem te trainen, maar dat bleek eerst onmogelijk, omdat Jesse moest bijklussen bij een kruidenier voor zijn ouders. Riley bood aan om 's ochtends te trainen en Jesse ging akkoord.

De knaap bleek een wonderkind te zijn en talloze universiteiten probeerden hem in te lijven. Uiteindelijk koos hij voor de Ohio Staatsuniversiteit. Toch kreeg hij hier te maken met racisme, dat hem dwong in 'zwarte' gelegenheden te eten en te slapen. Hij kreeg ook geen beurs, dus bleef hij bijklussen bij de kruidenier.

Volgens Amerikaanse atletiekkenners leverde Owens zijn meest indrukwekkende prestatie in 1935. Tijdens een wedstrijd in Ann Arbor verbeterde hij binnen 45 minuten vier wereldrecords; bij het verspringen en op drie loopnummers, de 100 en 220 yard en de 220 yard hordeloop. Zijn wereldrecord verspringen zou 25 jaar niet verbeterd worden. In 1936 verbeterde hij het wereldrecord op de 100 m tot 10,2. Het zou twintig jaar duren voor zijn record opnieuw werd gebroken.

Owens mocht naar de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn. Adolf Hitler greep deze Spelen aan als propagandamiddel voor zijn nationaal-socialistische politiek. De nadruk werd gelegd op prestaties van de zogenoemde arische sporters, die als Übermenschen werden gezien. In dit verband moet dan ook het 'sprookje' worden gezien, dat Hitler geweigerd zou hebben Owens de hand te schudden na diens overwinning op de 100 meter sprint. In werkelijkheid schudde Hitler op de eerste dag van de Spelen slechts de hand van de Duitse winnaars. Toen hem vanuit de organisatie van de Spelen het verzoek bereikte om óf alle winnaars de hand te schudden, óf geen een, koos Hitler voor het laatste. Owens zelf merkte hierover op: "Ik werd niet uitgenodigd om Hitler de hand te schudden, maar ik werd ook niet uitgenodigd op het Witte Huis om de President de hand te schudden."

Jesse Owens won in Berlijn goud op de 100 m, de 200 m, het verspringen en met de 4 x 100 m estafetteploeg. Aanvankelijk had hij geen negatieve indruk van het regime in Duitsland: hij mocht er gaan en staan waar hij wilde, terwijl hij terug in de Verenigde Staten weer achterin de bus moest zitten.

Na Berlijn had Owens de nodige problemen de kost te verdienen. Hij werd een soort van entertainer, die zelfs tegen paarden sprintte. Later was hij onder andere jazz-disc jockey in Chicago. In 1976 werd hij door President Ford onderscheiden met de Medal of Freedom, een van de hoogste Amerikaanse onderscheidingen. Vier jaar later overleed hij, op 66-jarige leeftijd, aan de gevolgen van kanker.

Owens' levensverhaal is te lezen in The Jesse Owens Story, dat ook verfilmd is in 1984.