Triumwirat - zgromadzenie złożone z trzech osób (z łaciny triumvires - trzech mężów) mające na celu wykonanie określonych zadań.

Triumwirat można uznawać za formę ustroju politycznego, jednak naprawdę nie jest to odmienny ustrój, a jedynie szczególny przypadek dyktatury bądź oligarchii. W dyktaturze triumwirat zajmuje miejsce jednego władcy (przejmuje jego uprawnienia, przywileje i obowiązki). Gdy mówimy o triumwiracie w oligarchii to rozumiemy przez to fakt, że grupa rządząca (oligarchowie) składa się z trzech osób.

W historii Starożynego Rzymu dwukrotnie zawiązywano triumwirat:

• I triumwirat został powołany w roku 60 p.n.e. przez Gnejusza Pompejusza, Gajusza Juliusza Cezara i Marka Krassusa. Istniał do 53 p.n.e., do śmierci Krassusa podczas wojny z Partami. Pozostali triumwirowie stoczyli ze sobą wojnę, która zakończyła się klęską Pompejusza pod Farsalos (48 p.n.e.) i zdobyciem pełni władzy przez Cezara.
• II triumwirat został powołany w roku 43 p.n.e. przez Oktawiana Augusta, Marka Antoniusza i Marka Lepidusa. Jego celem początkowym było ukaranie zabójców Cezara - Brutusa i Kasjusza, co nastąpiło rok później, kiedy obaj ponieśli klęskę i zginęli w bitwie pod Filippi. Triumwirat istniał do około 36 p.n.e., kiedy to Oktawian pozbawił władzy Lepidusa. Wojna o całkowitą władzę w Rzymie pomiędzy Antoniuszem a Oktawianem zakończyła się klęską tego pierwszego pod Akcjum (31 p.n.e.) i zdobyciem pełni władzy przez Oktawiana, pierwszego imperatora Rzymu od 27 p.n.e.